هر مصنوعى به ناچار ، اقتضاء صانعى و سازنده‌اى دارد و اين امر خود تنبيهى است براى اين كه خداى تعالى فرد است ( چون از حكم مصنوع خارج است - كان اللّه و لم يكن معه شىء . - به حكم آيهء قرآن كه هُوَ الْأَوَّلُ و همچنين - لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ - يعنى ذات باريتعالى از حكم و قانون اشياء كه مركّبند خارج است . و آيه : ( خَلَقْنا زَوْجَيْنِ - 49 / ذاريات ) اين آيه روشن كرده است كه هر چه در عالم است ، زوج است از جهت اين كه براى آن چيز ، يا ضدّى يا چيزى شبيه به آن ، يا چيزى در تركيب آن هست و بلكه به هيچ وجه از تركيب و مركّب بودن جدا نيست . در آيهء اخير : زوجين را از اين جهت بيان كرد تا تنبيهى و هشدارى باشد بر اين كه : شى ، هر چند ضد و مثل و شبيهى نداشته باشد امّا از تركيب جوهر و عرض ناگزير و جدا نشدنى است و آن زوجين است . در آيه : ( أَزْواجاً مِنْ نَباتٍ شَتَّى - 53 / طه ) يعنى : انواعى از گياهان همسان و شبيه و همجنس . آيه : ( مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ - 7 / شعراء ) و ( ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ - 43 / انعام ) يعنى : اصناف و گونه‌هايى . و آيه : ( وَ كُنْتُمْ أَزْواجاً ثَلاثَةً - 7 / واقعه ) ( 1 - أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ 20 أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ 30 السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ ، يعنى ياران دست راستى و دوستان دست چپى و پيشى گيرندگان به ايمان - أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ - و همين گروه سوّم هستند كه مقرّب پيشگاه الهىاند ، دست راست و دست چپ كنايه از انحراف و تمايل از خط مستقيم به غير خطّ مستقيم است ) . و اين ياران سه گانه كسانى هستند كه بعدا تفسيرشان كرده است كه : ( وَ إِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ - 7 / تكوير ) گفته‌اند معناى اين آيه اينست كه هر دنباله‌رو و پيروى به جلوداران خويش در بهشت و دوزخ نزديك مىشوند مثل : ( احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَ أَزْواجَهُمْ - 22 / صافّات ) گفته شده يعنى ارواح با اجسادشان قرين مىشوند بر حسب آنچه كه در سخن خداى تعالى است و در يكى از دو تفسير آيه : ( يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ